Tôi không ngờ do câu nói của tôi với ông Xương mà bà tôi đi xin quẻ và xem bói. Xin quẻ thì như bà kể, hồi còn trẻ bà đã xin nhà chùa một lần rồi. Còn xem bói thì đây là lần đầu. Việc này bà giấu tôi. Hôm ấy bà mặc áo dài như hôm lên thăm mộ ông. Về tới nhà, bà cho tôi một cái bánh đa vừng, rồi gọi cô Quyęn ra góc sân.

Thì thầm với cô một lúc, bà cười hớn hở :

- Còn sống cô ạ. Đấy, con cháu nhà này gian truân đủ mùi, nhưng được cái không hề hấn gì.

Chuyện nhỏ nhặt ấy chìm trong những chuyện khác trong sinh hoạt hàng ngày. Chả ai còn nhớ. Thậm chí rồi bà cũng quên. Vậy mà có người còn nhớ, còn ghi chép, để sau này lục vấn, quy kết bà.

Người đó lŕ ông Luông, chủ tịch phường, con người mặt choắt, cằm nhọn lưỡi cày, mắt ti hí, lúc nào cũng xóc xách chùm chìa khóa hăm mốt chiếc trong tay. Sau độ tháng trời kể từ hôm bŕ tôi đi xem bói, ông Luông mň đến nhŕ tôi.

- Chào cụ ! Lâu không đến thăm cụ. Cũng lŕ vì công việc chính quyền bận rộn. Cụ thông cảm nhé !

- Không dám ! Có việc gì mà ông phải hạ mình vậy ?

- Tôi nói là nói thật. Công việc, cụ còn lạ gì, sở dĩ nó bận rộn là bởi vì có lực cản trở, chống đối. Nhưng mà thôi,

nói là thế thôi, phải có biện pháp cứng rắn chứ !

Chấm dứt câu nói, ông Luông thả chùm chìa khóa vào túi áo lông Đức, hai tay chắp sau lưng ngó nghiêng căn buồng nhà tôi, rồi buông một câu, y như vô tình : - Bây giờ hai bà cháu cụ ở rộng rãi quá nhỉ ? Hừ, công nhân bỏ việc mà xí nghiệp họ không thu lại nhà thì phải nói là họ tốt thật đấy !

Nhận ngay ra thâm ý của ông Luông, mặt bà tôi khép ngay lại, lạnh hẳn đi : - Cũng có gì mà rộng ! Nay mai bố mẹ cháu về. Rồi cô chú nó nữa. Hộ khẩu gốc vẫn còn đây. Chẳng lẽ con cháu trong gia đěnh cứ mỗi đứa mỗi phương mãi.

Biết là bà tôi không vừa, ông Luông lưng lửng : - à, nói là nói cái thực tại trước mắt ấy chứ. Mà về được cũng khó. Nhập

được khẩu có dễ đâu. Nhŕ cửa bây giờ giành giật nhau như chiến tranh ấy, cụ ạ.

- ›, thế chẳng nhẽ con tôi đánh giặc xong thě nó ở lại bên nước bạn ? Còn đất này để con cháu ông ?

- Gớm, cụ cứ nặng lời. Nào tôi đã chiếm đoạt một phần đất nhŕ cụ !

- Tôi cây ngay bóng ngay, ông đừng giận ! Mời ông ngồi xơi nước.

- Giận bà có giận cả đời. Tôi biết tính bà rồi. Tôi cũng vậy. Không biết ăn gian nói dối. Còn bà muốn bẻ queo thế nào thì tùy bà.

Bà tôi chùng nét mặt, hạ giọng : - ạng mới thật là nặng lời đấy, ông chủ tịch ạ. Nhưng thôi, hôm nay tiện thể ông đến thăm, tôi cũng xin có ý kiến thế nŕy. Bé thì con mẹ con cha. Lớn thì con chính phủ. Vậy nên mẹ cháu đây có điều gě không phải, tôi nhờ chính quyền, nhà nước tìm kiếm, bảo ban hộ.

Mắt khíp lại một độ nữa như mắt người ngủ, ông Luông mím môi, chíp chíp trong miệng như tiếng chuột kęu, rồi khẽ gật một cái :

- Cụ đă nói thế thì tôi cũng xin hỏi thật cụ thế này. Cụ đừng giận nhé.

- Tôi đâu dám.

- Có gì không phải cụ cũng chỉ bảo nhé.

- ạng rào đón làm gì. Chắc ông nghĩ, con dâu tôi nó...

Không để bŕ tôi nói hết, ông chủ tịch chồm ngay dậy, bốp chốp cướp lời :

- Cụ phải hiểu rằng, Trung Quốc họ đang chống phá ta kịch liệt, họ phá từ nội bộ ta phá ra kia. Do đó, con dâu cụ có thể lŕ đă chạy sang bên địch. Tôi nói thế là có sở cứ. Là bởi vì...

Lúc bấy giờ, thật vô tình, con Mí nhị thể nhà tôi từ trong bếp đủng đỉnh đi ra, tót lęn giường, theo thói quen, chui vào lòng bà tôi, tìm hơi ấm. Bà

tôi ôm con Mí, cắt ngang lời ông Luông :

- ạng ạ, ông biết chuyện Trạng Quỳnh lấy trộm mèo của chúa rồi chứ ? Lúc đưa hai đĩa : một cơm rau, một cơm cá ra thử, Quỳnh hẹn : Nếu ăn cơm rau thě là mèo của Quỳnh vì nhà Quỳnh nghèo. Mèo chúa cứ lấm lét định bước lại đĩa cơm cá lŕ Quỳnh trừng mắt. Cuối cùng sợ Quỳnh, mèo đành ăn cơm rau. Thế là Quỳnh được mèo. ấy thế, chỉ một cái trừng mắt có khi đổi trắng thành đen.

Không để ông Luông kịp phản ứng, bŕ tôi tiếp luôn : - ạng Luông ạ. Phải duyên thì dính như keo. Trái duyên đểnh đoảng như kčo đục vęnh, ông ạ. Tôi lỗ mỗ thế ông bỏ quá cho. ạng nói là có sở cứ... Vu vạ cho ai thì cũng phải có lý, có duyên. Không thì thiên hạ người ta bảo là thói đời giậu đổ bìm leo.

ạng Luông đứng phắt dậy, mặt đỏ gắt ngay lęn, nhưng cố kìm nén :

- Cụ ăn nói quá trớn rồi đấy. Sở cứ của tôi lŕ bằng chứng cụ thể. Bữa nào tôi sẽ hầu chuyện cụ sau. Còn bây giờ tôi chỉ hỏi cụ một điều thôi. Cụ có còn nhớ : con dâu cụ họ gì không ?

- Sao tôi không nhớ ! Con dâu tôi họ Đổng.

- ấy đấy !

Xòe hai tay ra ngang, ông Luông vênh mặt đắc chí. Nào ngờ, bà tôi bật tiếng cười : - ại chao, thế thì họ Lã tôi còn Tàu hơn cả họ Đổng cơ. Lã Bất Vi, ông có nghe nói đến cái tên ấy không. Nó là lái buôn Tàu, người ta bảo nó buôn cả vua. Tần Thuỷ Hoàng là do nó xếp sắp đấy, ông ạ. Còn như họ Lã tôi, cụ tổ mười lăm đời được dân lŕng tôi lập đền thờ phượng, không tin ông về Nghệ, hỏi huyện Diễn Châu, tổng...

Biết là không đối đáp nổi với lý lẽ vŕ hiểu biết của bà tôi, ông Luông liền giơ tay xua xua, ra vẻ kẻ cả :

- Thôi thôi cụ ơi... Dông dài thế mà làm gì. Ta cứ người thực việc thực mà xét.

- ạ hay thì cụ tổ tôi, cụ tằng tổ tôi, ông cố tôi, ông tôi đến chồng tôi, con tôi thì là người giả đấy ư ? Chết là chết thật, oan là oan thật, mà oan còn đeo đẳng đến tận giờ. Chứ chẳng lẽ lŕ chết giả, oan giả.

- Tôi công nhận. Nhưng bà nên hiểu lý luận cao xa này : Con người ta có thể hôm qua là anh hùng, hôm nay lại là thằng phản động. Hôm qua là chiến sĩ cách mạng, hôm nay đã trở thành một kẻ mê tín bói toán.

- Tôi xem bói là vì các ông không có tin tức của con tôi.

- Cụ nói thế mà nghe được !

Quát khẽ một tiếng, ông Luông chỉ mặt bà tôi, dằn : - Cụ cứ mở miệng là nói xấu chính quyền, chế độ. Lẽ ra tôi gọi cụ lên trụ sở ủy ban để phę, nhưng vì nể cụ,

không muốn làm cụ mất danh dự. Cụ cần phải hiểu điều đó. Cụ không được căi.

Không để bŕ tôi kịp đối đáp, ông xổ luôn một trŕng :

- Mà cũng không phải chỉ có một mình cụ đâu. Túm năm tụm ba, bŕn bạc những gì ? Đừng tưởng có thể qua mắt được tôi ! Chế độ nŕy không dễ để các người một sớm một chiều thay đổi được đâu. Tôi nói để cụ biết. Hồi tôi cňn đương chức thủ trưởng cơ quan, có một nhân vięn của tôi gọi phở không có thịt là phở không người lái, dụng ý xấu là chê trách sự lãnh đạo của Đảng. Tôi đă bắt hắn đứng trước mặt tôi nói lięn tục bốn tiếng đồng hồ cái câu phản động ấy, đến kỳ mệt ră ra, bỏng họng, gục xuống trước mặt tôi, để hắn nhớ đời.

Nuốt nước bọt đánh ực, lôi từ túi ra hai lá thư, thật bất ngờ, ông chủ tịch đập đánh bách xuống mặt giường nhŕ tôi, giọng răn đe đầy vẻ tự đắc :

- Đây, cụ hăy nghiêm chỉnh tự xét lại mình, không lại hối không kịp. Cụ xem hai cái văn bản này đi rồi khắc hiểu.

Quả thật là bất ngờ. ạng Luông cũng không phải chỉ là kẻ tầm thường. Bà tôi rơi vào trạng thái bối rối. Hai phong bì thư. Một đựng công văn của xí nghiệp : Truy đŕo Đổng Thị Thuỵ tội tự tiện bỏ việc. Một lŕ giấy báo mời lĩnh tiền. Không biết tên người gửi. Chỉ thấy ghi : từ bưu cục Gia Lai - Kon Tum. Số tiền là một trăm chẵn. Và từ đó, tháng nào cũng như tháng nào. Thật đều. Và vô danh.

Đă sang tháng chạp. Sương trắng buổi sáng báo hiệu cơn nắng rát buổi trưa. Việc ông Luông bất thần đến nhŕ tôi dự báo nhiều điều đáng lo ngại. Cô Quyęn cũng có ý nghi ngờ tâm địa con người nŕy. Bà tôi tâm sự với ông Vinh,

cụ Hồn Nhiên, ông Xương... mọi người bảo : Cần đề phňng ! Vì hồi này, lợi dụng thời buổi khó khăn, bọn bất lương bày ra nhiều mưu ma chước quỷ trắng trợn lắm.

Nhưng mà đề phòng thế nào cho xuể !

Cái cơn tai biến thường xảy ra vào lúc chẳng ai ngờ tới cả. Trưa ấy, tôi đi học về, có cảm giác tất cả những căn nhŕ trong khu tôi ở bị cái ánh sáng buổi trưa sáng choang chiếu tỏa trở thành những ngôi nhà hoang phế, im lìm, chết chóc. Từ ngoài sân, đứng trong làn ánh sáng như đèn cao áp, nhìn vào, tôi thấy căn hộ nhà tôi đen thâm lại như một ngôi miếu cổ. Nếu có thêm một cây cột thì nó đã giống cái miếu biến hình của Tôn Ngộ Không. Tôi càng kinh sợ hơn khi bỗng đập vào mắt mình những hình thù quái dị : ấy là bốn pho tượng y hệt tượng các ác thần tôi đã một lần thấy ở dãy nhà ngang ngôi chùa có trường mẫu

giáo của tôi dạo nào, bốn pho tượng ác này từ đâu đến, đứng lừng lững, trấn một hŕng ngang ở trước cửa nhà tôi. Bốn pho tượng ác ấy là bốn người đàn ông mặt mũi dữ dằn, đứng chân giạng, tay khuỳnh, thế ngăn chặn vŕ sẵn sàng ra tay trừng trị kẻ nào dám xâm nhập vào ngôi nhà.

Mặt tôi đă nhợt đi vě sợ hãi. Càng sợ hãi hơn vì khi sững lại, tôi bỗng nghe thấy một tiếng quát như sấm nổ : - Thằng bé kia, chìa khoá đâu, mở cửa !

Tôi run lên, lưỡi líu lại không đáp được nửa lời, trong một phản ứng cuống cuồng để tự vệ, quay ngoắt lại, định co chân chạy vŕ bật khóc. Tôi đă bật khóc vì khiếp sợ. Tôi càng khóc to hơn vì, y như vào lúc cô Tấm bí bức được Bụt hiện lên giúp đỡ, tôi nhìn thấy bà tôi đi trồng rau ngải từ trên khu đồi hoang trở về, với bó củi đom đóm ôm tręn tay đi vŕo.

Động tác đầu tięn là bà tôi đỡ tay tôi. Và đặt bó củi xuống, bà tôi nhìn mấy bộ mặt hung tợn nọ, rồi nhận ra ngay điều hung hiểm đă ở trước mắt, tuy chưa biết cụ thể nó là cái gì, bà tôi liền rin rít :

- Các ông làm gì mà xoi mói như thầy bói đâm hành, để cháu tôi nó sợ thế !

- Chúng tôi cần gặp cụ.

- Các ông là ai ? Giữa lúc vắng vẻ, người lớn đi làm hết, kẻ gian, người ngay biết thế nào mà phân biệt !

Toát lên một tiếng cười lạnh gáy. Một người cao, gầy, răng vổ bước ra khỏi nhóm tượng hung thần, móc túi, chěa ra một tờ giấy nhỏ : - Chúng tôi đă trình giấy tờ với ông chủ tịch phường. Có dấu và chữ ký xác nhận là có công chuyện đến gặp cụ đây. Vě biết cụ không phải là tay vừa.

Bà tôi vừa mở khóa vừa liếc nhẹ tờ giấy nhỏ có dấu đỏ, rồi nhìn thẳng vào người nọ, nhếch mép:

- ạng nói thế mà cũng nghe được

ư ? Ba người đánh một, chẳng chột cũng quč. Huống hồ... bốn ông mà lại sợ bà già !

Cửa mở, theo sau bà tôi và tôi, bốn người nọ luồn ngay vào buồng và như cảnh sát đã quen nghề khám xét bắt bớ, họ chia nhau đứng trấn ở bốn góc buồng.

Giữa buồng là hộp đồ nghề gồm những mũi dao tiện, đá mŕi, các bộ gá lắp của bố tôi mà hôm qua tôi kéo ra lục tìm dụng cụ để làm thủ công. Bà tôi cúi xuống, định dùng sức đẩy hòm đồ nghề vào gầm giường cho gọn nhà, nhưng nghĩ thế nào lại thôi. Bà tôi ngồi lặng đi trong mấy giây, rồi như lấy lại điềm tĩnh, đưa khăn lęn thấm nhè nhẹ lớp mồ hôi láng một lớp nước mỏng trên vầng trán mình. Lại cơn tai bay vạ gió gì đây ? Lại điều bất trắc quái quỷ

gì đây ? Cuộc đời hơn sáu mươi năm của bŕ vừa qua có được bao nhięu ngày, bao nhiêu tháng là thuận buồm xuôi gió, mát mái êm dòng ? Hay chỉ là chuỗi ngày cơ khổ, là các cuộc đối phó triền miên với các mưu sâu kế hiểm của lũ người lòng lang dạ thú, để bảo toàn sinh mệnh và phẩm giá mình.

Tai họa nó chẳng náu mình nữa. Đây, gã răng vổ lênh khênh đã bước lại cạnh bà tôi, hơi cúi xuống, cất giọng khô khẳng và đầy vẻ ngạo mạn :

- Thôi, khỏi phải vào đề. Nói luôn.

Cụ còn nhớ tôi không ? Không hả ? Thế thì, xin mạn phép cụ, tự giới thiệu. Tôi là Đào Chí Hứng. Tức Hưng Sắc. Trưởng phòng hành chính Xí nghiệp B., nơi cô Thụy, con dâu cả của cụ, trước kia làm thợ.

Bà tôi chống tay lên cái mặt hòm đồ nghề của bố tôi, đứng dậy, vŕ tôi nhận ra sao giọng bà tôi lại có thể thản nhiên đến như thế :

- Vâng, ông nói thế thì tôi cũng hẵng biết thế !

Nhận ra ngay sau cái điềm nhięn là thái độ cứng cỏi của bà tôi, Hứng tiến sát theo bà tôi về phía cái giường. Khi bà tôi ngồi xuống mép giường, thong thả cởi cái khăn, giũ tóc như thường khi, Hứng liền chống tay lên sườn, thở đánh phựt :

- Cụ không được nói thế ! Tôi lŕ người nhà nước đến để chính thức có ý kiến với cụ về một vấn đề hệ trọng. Cňn tháp tùng theo tôi là ba anh em trong đội bảo vệ của xí nghiệp. Anh em, nếu cần, anh em xuất giấy chứng minh cho cụ đây xem ! Ta lŕm ăn đŕng hoàng !

- ại, nhiễu sự ! Thủ trưởng việc gì mà phải vòng vo Tam quốc thế !

Ba gã bảo vệ cùng lên tiếng càu nhàu. Hứng giơ tay ra hiệu bảo chúng im, rồi hơi cúi xuống với bà tôi, giọng đã mềm đi chút ít, nhưng lại đầy vẻ giễu cợt, đểu giả :

- Bây giờ xin vào công việc. E hèm. Thưa cụ, chẳng hay cụ đã nhận được lệnh truy nă tội đŕo nhiệm của con dâu cụ chưa ạ?

- Tôi đă nhận được.

- Tốt lắm. Vậy ý kiến cụ thế nào ? Cùng với cái cười khẩy khiến ba tên vệ sĩ tóe lên một hồi cười thô lỗ, Hứng búng khẽ tay, đứng lui ra, ngắm nhìn bà tôi qua kẽ mắt khim khíp của lão. Suốt đời tôi không quên cái thái độ đểu cáng ấy của lăo. Lão đang khoái trá trước nỗi đau bại liệt tuổi giŕ của bà tôi. Lão đang hành hạ tàn nhẫn bà tôi. Mắt tôi mưng mưng như tụ máu. Và tôi thương bà tôi tê dại cả cõi lòng.

Nhưng, một lần nữa, tôi lại chứng kiến trí lực sâu sắc và tài ứng đối của bà tôi. Không lúng túng một tẹo nào hết, bà tôi nhẹ nhàng đặt vành tóc trần lên đầu, gài lại mấy sợi tóc mai phơ phất, rồi nhìn thẳng vào mặt kẻ đang định lŕm tội làm tình mình, thong thả như nhả từng lời :

- Có nhẽ, nếu con trai tôi là Lã Văn Nguyên, thợ tiện ở xí nghiệp ông, không vì quyền lợi của dân, của nước, xông pha nơi hòn tên mũi đạn, thì hôm nay, các ông khỏi phải nhọc xác đến tra hỏi tôi thế này. Kia kìa, con trai tôi đấy, cái hòm đồ nghề của nó...

- Chà !...

Hứng rên một tiếng dài kinh ngạc. Rồi lấy khăn tay chůi mồ hôi vừa rịn ra trên mép, lão gật gật cái đầu hói vừa trật ra khỏi cái mũ cát két, đánh lưỡi đánh tậc một cái :

- Chậc ! Phải nói là khôn ! Khôn thật ! Thật đúng là lão bạng sinh châu. Trai già mới có ngọc thật.

Bà tôi chép miệng :

- Nào tôi có ăn hơn nói kém. Chẳng qua bây giờ ông nắm quyền hành trong tay, khiến tôi tội vịt chưa qua, tội gà đã tới. Nhưng, nghĩ rằng muốn gì được nấy là chưa thấu hiểu lẽ đời, ông

ạ. Sông có khúc, người có lúc. Đất có tuần, dân có vận đấy, chứ ông.

- ại... lằng nhằng !

Ba tên tay chân của Hứng lại lên tiếng khó chịu. Hứng quay lại, cau mặt :

- Các chú đừng nóng tính. Nhân bất học bất tri lý. Anh lŕ người có học, việc gì anh cũng muốn có đầu có đuôi. Cňn cụ, - Hứng quay lại bà tôi. - Vấn đề là chính sách chứ đâu có phải là tùy tiện. Cụ đi hoạt động cách mạng, cụ thừa hiểu thế nŕo là luật công bằng rồi. Chúng ta đã đổ bao nhiêu máu cũng chỉ vì hai chữ đó. Vậy, một người như cô Thụy đă đŕo nhiệm thì cơn cớ gì lại vẫn có thể được hưởng tiêu chuẩn nhà ở như một người thợ đang tại nghiệp ?

- Thế thì các ông đuổi con thằng Nguyên đang hy sinh xương máu cho các ông an hưởng thái bình ra đường ra chợ à !

Bà tôi đứng dậy, gần như chồm lên trong một cảm xúc hốt hoảng và giọng

bà bỗng khan re, nhưng không chút nao núng.

Hứng vẫn giữ thế chủ động, khe khẽ lắc đầu :

- Không, không ! Không ai đuổi con anh Nguyęn ra đường ra chợ cả ! Cụ cứ yęn trí ! Cụ cũng có phần ! Đường lối, chính sách của Nhŕ nước ta công tội phân minh, nghĩa tình trọn vẹn lắm, cụ ơi. Đây, công văn đây, tôi đọc cụ nghe.

Hứng cất giọng. Đó lŕ cái quyết định thu hồi diện tích nhŕ ở của chúng tôi. Tôi không hiểu hết các chi tiết. Tôi chỉ biết, mái tóc bạc bà tôi bỗng buột dây, xõa tỏa như một mảnh vải màn trắng xóa. Và bà tôi ôm đầu, ngẩng lên trời, đau nghẹn : - Trời ơi ! Sao lại bạo thiên nghịch địa vậy ! Các ông làm điều ác không sợ quỷ thần trừng phạt, ác giả ác báo

ư !

*

* *

Để bŕ tôi không kịp trở tay, có lẽ ông Hứng trưởng phòng hành chính nghĩ vậy, nên ngay chiều hôm đó, một chiếc xe ô-tô tải chở tre, nứa, gỗ lạt cùng ba gã bảo vệ nọ tới tắp lự. Và công việc ngăn chia căn buồng được thực hiện thật nhanh gọn ngay sau đó.

Thật là phân miêng và nhân nghĩa : họ không đuổi bà tôi và tôi ra đường. Hai bà cháu tôi còn được những sáu mét vuông, ngăn cách với căn buồng trong mười tám mét vuông của họ bằng một lớp cót ép, cao lęn tới tận trần nhà. Và do phải chừa ra một lối đi vŕo buồng trong và xuống bếp, nên thực tế căn buồng sáu mét vuông của hai bà cháu lại bị lẹm thêm. Với diện tích này, chỉ còn kê được một chiếc giường đôi, một cái bŕn nhỏ. Các đồ důng khác chỉ còn cách là dúi vào gầm giường.

Chủ nhân của căn buồng phía trong chuyển tŕi sản đến ngay tối hôm ấy. Hai chuyến ô-tô tải. Giường mô-đéc, tủ ly, xa-lông Tŕu, rồi ti-vi, đŕi cát-xét và lủng củng những hộp, hòm, gói, bọc. Họ vận chuyển, khuân vác, sắp đặt cả đęm. Sáng sau thì đồ đoŕn đă vào cơ ngũ. Gian buồng chịu sức chứa căng thẳng quá mức, như một kho hàng. Vào quãng gần trưa, chủ nhân mới đến tiếp nhận nơi ăn ở, gia sản ; cůng đến có một con chó béc-gię xám, cao lừng lững. Nào có phải là ai xa lạ, vị chủ nhân này chính là Đào Chí Hứng !

Hứng xích con chó Tây ở cửa buồng trong, con này đứng một lúc thì nằm ệch xuống giữa lối đi chung xuống bếp. Xoa xoa hai tay, Hứng bước ra, nhìn bà tôi, cười hề hề :

- Thôi, thế là ta lại là hàng xóm của nhau, cụ nhỉ. Sách có chữ : bán anh em xa, mua láng giềng gần. Thôi, có gì không phải cụ bỏ quá cho nhé.

Tính cháu lỗ mỗ, lòng cháu cứ thẳng như ruột ngựa, chẳng ác độc đâu. Cháu lŕ con ông đồ đấy, cụ ạ.

Hứng tính chuyện sống ôn hòa với bà tôi. Bà tôi bưng cái nồi, đang định đi xuống bếp, lạnh nhạt :

- Bác xích con chó vào buồng để

tôi đi xuống nhŕ dưới làm bữa.

- ấy chết, cháu vô ý quá. Jăng, vŕo buồng ! Đấy cháu hạ lệnh lŕ nó vào ngay. Con này hiền lắm. Nó là chó giống thôi mà, cụ.

Con chó Jăng lảng vŕo buồng Hứng. Nhưng, lát sau, nó lại trở ra, nằm lù lù giữa lối đi chung. Lưỡi thè lè giữa hai cái răng nanh nhọn, nó thở hộc hộc, rung cả người, trông mà phát khiếp.

Bà tôi bực lắm, nhìn con chó, bảo Hứng : - Ông Hứng ạ. Tôi mệnh hỏa, cầm tinh ông hổ đấy !

Hứng vội xoắn xuýt :

- Cụ ơi, cháu là người có học. Cháu hiểu ý cụ.

Hứng đŕnh phải xích con Jăng vŕo trong buồng. Nhưng, máu tham của lão thì mỗi ngày như lửa cháy, không dẹp được. Có điều lŕ lão cố làm ra vẻ ngọt ngào tử tế.

Sau khi đă chiếm được gần hết căn hộ, Hứng nhằm mục tięu khu diện tích phụ, gồm nhà bếp, bể nước, nhà tắm... Đi học về hôm đó, tôi đă thấy một túp lều gianh nhỏ chừng một mét vuông, mái dựa vào bức tường căn buồng nhà tôi vừa mới trát bùn vách xong.

Hứng gãi đầu gãi tai với bà tôi, giọng có vẻ bất đắc dĩ :

- Cho nó tiện cụ ạ. Nhà đâu, bếp đấy. Cụ lại khỏi phải xuống bếp xa. Lại an toŕn !

Bà tôi cười gằn :

- Tiện thật đấy ! Chăn trâu lại dắt nghé luôn. Bác xem còn cái gì tiện nữa thì bác thu xếp luôn đi.

- Cụ cứ ác khẩu ! - Hứng nhăn mặt, găi tai, rồi cười khì một tiếng cụt ngủn.

Thế là Hứng chiếm gọn cả vùng diện tích phụ phía trong. Tôi đã học lớp hai, tôi hiểu hết nên tôi tức lắm. Bà tôi xoa đầu tôi :

- Quân bòn tro đãi sạn ấy không nên người đâu. Thí cho nó, cháu ạ.

Bà nói to cố tình cho Hứng nghe. Nhưng lão tảng lờ, vặn băng nhạc ầm ĩ.

Cô Quyên an ủi bà tôi :

- Hay bà sang nhà cháu ở cho

rộng. Nay mai cháu đi Sŕi Gòn đón nhà cháu, bà sang ở trông nhà giúp cháu cả thể.

Bà tôi đáp :

- Lúc đó hẵng hay. Cňn bây giờ, bà cháu tôi dọn sang cô thì hóa ra mắc mưu hắn. Hắn chỉ muốn đuổi mình đi thôi mà.

- Sao lại có cái quân ác ôn thế !

- Thì trông mặt mà bắt hình dong.

*

* *

Quả là mặt Hứng nhác trông đã thấy hiện lên gần như tất cả tính xấu của Hứng.

Cái mặt là mặt ngựa. Hai lỗ mũi ngửa huếch. Mắt to mắt nhỏ. Tai bẹp. Miệng rộng bàm bạp như miệng cá trê. Răng trên xỉa ra bốn chiếc. Răng nanh lại bịt vŕng. Thái dương có cái sẹo to bằng đồng bạc. Đỉnh đầu hói nhẵn như quả nhót. Cái mặt ấy lúc trợn trừng trợn trạc, khi ngất ngư biến hóa.

Thầy nào tớ ấy. Bạn bè giao du toàn loại đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu. Gã thì to trùng trục mà lấc láo nghiêng ngửa. Kẻ thì gầy xác ve, rỗ nhằng rỗ nhịt. Đến là mang theo bọc to, bọc nhỏ. Đi cũng lại túi bé, túi lớn. Lúc sầm sầm sì sì. Khi toang tác nói cười. Nói tục thì khỏi chê. Thỉnh thoảng lại có người dắt một con chó đến. Lúc ấy con Jăng rú rít như động

rồ. Và băng nhạc nhà Hứng vặn hết cỡ, bọn Hứng cười nô như cuồng ngộ. Tôi không hiểu họ làm cái trò gì, chỉ thấy tơm tởm.

Cô Đại Bŕng hỏi họ là người thế nào mà hôm qua đứng trò chuyện với cái Vàng Anh lại gọi nó là bé và rủ nó đi xem phim. Bà tôi bảo : ấy là cái loại vào thì bẩm bẩm thưa thưa, ra thì văng tục có chừa ai đâu.

Hôm nay thì nhà Hứng mới thật ầm

ĩ. Hứng mời khách đến ăn mừng nhŕ mới. Từ sáng bửng đă có một phụ nữ đi chiếc Cúp đỏ đến, nheo nhéo gọi cửa vŕ xách vào một làn đầy ụ thịt bò sống, thịt chó chín và mấy bọc thịt quay, cùng là măng miến, mộc nhĩ và hai con gà công nghiệp cao kều, mỗi con trên ba kí là ít.

Công việc nấu nướng do người phụ nữ này đảm nhận. Trạc bốn mươi, béo xệ, ngực u, tóc búi tó, mặt tròn, mũi chúc, trông y hệt mặt con cú, vẻ chua ngoa, sành sỏi, lại nói ngọng líu. Chốc chốc mụ lại vào buồng Hứng, nói tiếng lóng với nhau, bấm chí nhau, kêu eo éo.

Cỗ bàn dọn xong, khách đến để xe máy chật sân, nhưng Hứng vẫn cňn ngong ngóng nhìn ra cửa. Tới lúc thấy bóng ông Luông chủ tịch phường, Hứng mới nhún chân phóng ra, mừng quýnh lên, bập lấy tay khách đưa vào nhà, rồi cao giọng :

- Xin trân trọng giới thiệu với các chiến hữu. Anh Luông kính mến, nguyên thủ trưởng cũ của tôi, nay là chủ tịch phường Ngọc Sinh này.

Rồi đưa tay chỉ đám người đă sắp vào hai mâm, Hứng hạ giọng :

- Bạn bè chí cốt của em.

Dừng lại người phụ nữ mặt cú, Hứng còn đang ấp úng thì ông Luông đã đỡ lời :

- Bồ của cậu, tớ còn lạ !

Hứng cười khắc khắc, vung tay :

- Thủ trưởng Luông muôn năm !

Người phụ nữ mặt cú phát đánh

bốp vào vai Hứng :

- Hỗn vừa vừa chứ ! Báo cáo thủ trưởng, hắn là em rể em đấy ạ.

- Em rể càng hay, càng dễ !

ạng Luông khoanh chân ngồi vào mâm, phán, làm nổ bùng một tràng cười khoái trá.

Hứng chạm cốc đánh kčng vào cốc ông Luông. Nhưng, ông Luông đưa tay giữ cốc lão lại, nhăn nhăn cái trán hẹp :

- Quên chưa hỏi : cái nhà cũ thế nào ?

- Dạ, báo cáo anh, em đẩy được rồi ạ.

ạng Luông gật đầu đánh khật :

- Tốt ! Cậu khá đấy !

- Dạ, tương đối thôi ạ. Bao giờ em mới bén gót thủ trưởng được ạ ?

Đút tỏm một miếng dồi chó vŕo miệng, ông Luông nhồm nhoàm :

- †n với nói ! Này, tớ dặn, phải khôn khéo một tí với mụ bôn-sê-vích ở bên cạnh này nhé. Đáo để lắm ! Tňa

áo đỏ áo đen đế quốc mụ cũng không sợ đâu.

- Xin lĩnh ý thủ trưởng ạ !

Hứng giơ cao cốc nhìn quanh, rượu vào, lời bốc như lửa :

- Các chiến hữu chưa biết tài anh Luông tôi đâu. Có thể nói sáu ban võ nghệ, bảy mươi phép địa sát biến hóa, phép cân đẩu vân của Tôn Ngộ Không trong Tây du ký cũng chỉ bằng ông anh tôi thôi.

- Thôi thôi mà...

- Tôi xin nói thêm. Các chú cũng chưa biết tình cảm anh em thân thiết giữa anh Luông đây và anh thế nào đâu. Có thể nói : không từ nào diễn đạt nổi.

- Nối khố ?

- †n thua gì.

- Con chấy cắn làm đôi ?

- Chưa đạt !

- Xẻ nhà xẻ cửa cho nhau.

- Còn hơn nữa !

- Thế thì gọi là mối tình có một không hai. Vĩ đại và tuyệt vời.

- Ha ha...

ạng Luông liếm môi. Cái cằm như mũi kích chọc chọc vào ngực :

- Cái tình ấy quý ở chỗ : tôi không đòi hỏi gì khi giúp đỡ chú ấy !

- Dạ thế mới là tình anh em thật sự chứ ạ.

- Thì đấy, cái hồi tôi ở úc mới về.

Đô-la, bęn ngoài, một đồng ăn một nghěn. Thế mà tôi đưa chú, bảo : tùy ! Chứ tôi có lên giá cho chú không ?

- Anh ạ, em nghe nói : hai con lỏi tì tên là Vàng Anh Vàng Em gì đó ở bên cạnh ta đây có bố là xế ở Băng Cốc !

- Thì đúng thế !

ạng Luông gật, vung đũa, tiếp :

- Nhưng, để tôi nói tiếp đă. Như chú, giờ ăn nęn làm ra. Một chữ ký của chú, tôi có hàng tạ xi-măng, sắt, thép. Nhưng mà chú có thấy tôi xin xỏ

chú bao giờ không ? Không nhé ! Vì tình, hôm nay tôi mới tới đây. Chứ cả phường này, hỏi có ai mời nổi tôi một điếu Sông Cầu ? Làm chủ tịch phường này thực sự là vác ngà voi. Chứ ăn nhằm gì ! Phường khác, chức chủ tịch là màu mỡ lắm. Hợp tác xã thủ công là một. Chợ là hai. Hai nguồn ngoại bổng có thể nói là tha hồ no béo, ở đây là chay tịnh. Còn như những việc khác, có chút hồ nào ?

Thấy người phụ nữ mặt cú gắp vào bát mình miếng lườn gà, ông Luông hạ giọng, chuyển mạch : - Cho tôi cái tăm, cô. Răng hở đến lŕ khổ !

- Dạ, có ngay đây ạ.

- Cám ơn. Này cô, cô cặp bồ với chú Hứng tôi được bao lâu rồi ?

- Dạ, chúng em quen nhau từ hồi còn ở trong trại giam cơ ạ.

Đang há hốc miệng để chọc cái tăm vŕo mà ông Luông không sao

ngậm mồm lại được. Con mụ nŕy trơ trẽn, táo tợn quá thể ! Đó, nó ghé tai ông, lại cňn bấu vào sườn ông :

- ạng ơi, ông mà đẩy được con mụ

già ở buồng ngoài đi khỏi căn hộ nŕy thì mới thật là hết ý ông ạ.

- Cái gì ?

Mặt ông Luông ngơ ngơ như người nặng tai. Cái mặt cú lại ghé vào ông, lần này nó thét :

- Con mụ già bôn-sê-vích. ạng tống nó đi !

ạng Luông gật rồi lại lắc ngay :

- Cái này không phải do tôi, mà là do xí nghiệp chú ấy quyết định.

- Dạ, chính quyền địa phương quan trọng lắm chứ ạ. Anh lŕ người nắm công tắc điện.

- Cái gì ?

- Dạ. Điện lŕ của nhà nước, nhưng tắt, mở, cho ai dùng, là quyền của anh.

- ờ, ví von hay đấy nhỉ !

163

ạng Luông cười đánh phựt một tiếng rồi như sực nhớ :

- Này, lúc nãy chú Hứng nói Tôn Ngộ Không là ở cái tích...

- Nó ở trong Tây du ký. Tây du ký là cuốn truyện Tàu nói về cái chuyện thầy Đường Tăng đi sang Tây Trúc tức nước ấn Độ thỉnh kinh ấy mŕ anh.

- Thế thì bỏ mẹ tớ rồi.

- Sao hở anh ?

- Không, không, không có gì...

ạng Luông gãi gãi vành tai tia tía, nhớ lại cái cơn tức giận ngu xuẩn khi kết tội cuốn Tây du ký là viết về Đặng Tiểu Bình đi Mỹ hôm rồi trước mặt bà tôi và các bà trong chi hội.

Hứng không hay biết, quay sang ông chủ tịch, lè nhè :

- Còn điều gì dạy bảo, hôm nay xin

anh cứ cho em biết.

Ông Luông quên ngay tí chút liêm sỉ vừa xuất hiện, vỗ vai Hứng :

- Kể ra thì cũng có nhiều điều phải dặn cậu.

- Xin anh cứ coi em như đứa em ruột.

- Được rồi. Thứ nhất lŕ phải tránh gái như tránh tên tẩm thuốc độc.

- úi giời... Cái đó thě thậm hay nhưng cũng khó ạ. Hí hí...

- Thứ hai : lợn lành trói cho chặt, có nghĩa rằng, việc gì dễ, phải dứt điểm. Thứ ba lŕ : thiện, ác tùy sức !

- Anh nói lại ạ.

- Tuỳ theo thế của mình mà khi ác,

khi thiện.

Hứng đập đít cốc xuống mâm : - Hay tuyệt ! - Rồi lảo đảo cái đầu.

- Còn anh, em xin góp ý...

- Chú cứ nói.

- Anh phải cảnh giác với tên cụt.

- Cụt nào ?

- Lão đại tá Vinh ấy. Vì theo nguồn tin em được biết : lão Hồn Nhiên, lão Xương... vân vân... nghĩa là đám các

xừ về hưu non, hưu già đang đóng vai quân sư quạt mo thúc lăo này lật đổ anh. Họ thúc lão nổ pháo vào anh.

- Anh còn lạ !

- Họ gọi anh là cường hào ác bá đấy !

- Láo thật !

Hứng nghé tai ông Luông lào thào.

Ông Luông đập cái bốp vŕo đůi mình :

- Chú nói đúng ý anh. Đại tá gě mà

trẻ thế. Đại tá dởm ! Chú cứ phao hộ anh cái tin ấy ra ngoŕi dân, hay đấy !

Cốc, chén lại nâng. Những cái mặt càng lúc càng đỏ cháy. Bỗng có tiếng người đŕn bà mặt cú la : - Đỡ lấy anh ấy kìa ! Đã bảo là dân nát rượu mà cứ chuốc mãi ! Chuốc mãi !

Hứng đă gục xuống chiếu, lại bò dậy :

- ờ, nói láo ! Chưa hề say nhé !

Cốc đâu ? Anh Luông phải trăm phần trăm với em đi. Nŕo !

*

* *

Khi khách khứa đă ra về cả, chỉ còn lại người đàn bà mặt cú, cơn khùng điên của Hứng mới thật nổi dậy. Lão loạng choạng đi ra cửa buồng, đá đánh bịch một cái vŕo bụng con béc-giê, con này nhe răng gừ một tiếng, lão liền giơ nắm đấm : A, mày tưởng chó Tây mà ông tha riềng mẻ, hả ? Quay vào buồng, lão nằm vật ra giường, nheo nhéo gọi : Tuyết Trinh em yêu quái ôi, vào đây anh biểu cái này. Bồ của lão đang rửa bát, chõ qua cửa sổ, the thé : Làm cái gì mà như ông tướng thế ! Lão gầm : Muốn nhắng, hả ? Mụ bồ vội vẩy tay chạy vào. Bốp ! Bốp ! Lão giáng luôn hai cái bạt tai. Mụ bồ i ỉ khóc : ứ ừ, anh đánh em đau thế, em đ. thčm ở đây nữa. Anh đểu lắm ư...ư... Lăo cười khí khí : à, anh đánh yêu đấy mà ! Yêu cái c. em ấy ! Mụ bồ ngúng nguẩy, rồi

chửi lão. Rồi cả hai cùng cười sằng sặc như thể chúng cù nách nhau vậy.

Tôi từ trong buồng bước ra thì gặp lão.

- ‰, ông lỏi.

Tôi quay lại, lão loạng choạng đi tới :

- Hóa ra từ nãy mày vẫn ngồi lì ở trong buồng này hở ? Mụ già đâu ? Mẹ kiếp ? Dòng giống nhà mày là cứng đầu cứng cổ lắm !

Tôi đứng im. Lăo áp sát tôi. Một mắt lão như lồi lên, một mắt lão như lép lại. Bộ răng mái hiên của lão xỉa ra, như chọc vào mặt tôi. Lão gầm ghè : - Mẹ kiếp, quân cứng đầu cứng cổ, đúng lŕ nòi địa chủ, quốc dân đảng phản động. Hừ, nňi nhà mày thế đấy, ông lỏi ạ !

Lui cách tôi một bước, lão hơi ngửa người về sau, ngất ngưởng như sắp ngã. Giọng lão cũng díu lại, liêu xiêu, nghiêng ngả : - Mày có biết mặt mũi cái thằng địa chủ, quốc dân đảng phản động nó như thế nào không ? Là cái mặt mẹt, có hai cái răng nanh to bằng quả chuối, chuyên ăn thịt người. Vì thế nên ông mày mới bị chúng tao trừng trị. Chúng tao trói giật ông mày lại, lôi ra trường bắn. Rồi... pằng ! Pằng !

Lão giơ hai ngón tay làm súng lục, miệng khạc đạn.

Tôi thấy như có ngọn súng chỉ vào mặt, định đưa tay lęn che, nhưng nghĩ thế nào lại thôi.

- A, thằng này gan cóc tía ! Định trì, hả ?

Lão cười, phả vào mặt tôi hơi rượu nồng nặc. Tôi lì. Tự nhiên tôi không còn thấy sợ lão nữa. Nhưng có lẽ thái độ của tôi đă làm cho lão tức tối. Thế là, lừa lúc tôi sơ ý, lão túm lấy cổ áo tôi, giật mạnh :

- Thằng lỏi ! Còn con mẹ mày theo giai chuồn sang Thái Lan rồi. Và thằng bố mày cũng là đồ phản quốc, theo đít thằng Pôn Pốt rồi, hiểu chưa ?

- Không phải !

Tôi bật thét. Sững người vì bất ngờ, Hứng buông cổ áo tôi. Như được đŕ, tôi gào : - Bố tôi là trung úy lái xe quân đội. ạng tôi là chiến sĩ cách mạng. ạng tôi hiện ở trên Yên Kỳ.

- Hở ? Cái gì ?

Hứng trợn trừng như mê ngủ. Rồi hiểu ra, lão nhìn tôi trừng trừng và gằn từng tiếng :

- Không tin, hở ? Thế thì mày cứ lên Yên Kỳ bới mộ ông mày lên mà xem. Có một cái xương sườn chỗ che quả tim bị gãy. Vì sao mà gãy ? Vì bị cách mạng xử bắn. ở pháp trường, sáu tay súng hành quyết đã nhằm trúng tim

ô

ng mày, bóp cò. Pằng pằng...

- Không đúng ! - Tôi quát.

Lão ghé vào tôi, gào man dại :

- Còn cô Quỳnh, chú Dũng mày cũng chỉ là loại bà cô, ông mãnh vứt sọt rác thôi, hiểu chưa ? Tao nắm trong tay lý lịch từng người trong dòng giống nhà mày ! Cơ sở của cô mày, chú mày vừa về hỏi ý kiến tao về gia đình mày. Hơ hơ... đừng có hòng mà mở mày mở mặt với tao ! Đời chú mày còn khốn nạn ! Đời cô mày cũng vậy, rách nát rồi, em ơi !

Tôi không hiểu hết ý nghĩa lời hăm dọa của lăo. Nhưng cảm thấy lão là con yêu quái chứ không phải là người. Đã quá sức chịu đựng của tôi, tôi òa khóc.

*

* *

Họa vô đơn chí. Đă tưởng nỗi khổ như thế là đã tận cùng rồi. Nào ngờ, đó chỉ là chương mở đầu của một cuốn sách dày, rặt những hồi buồn thảm.

Một chiều tháng năm, kết thúc năm học, tôi được lŕ học sinh tiên tiến, bước vào những ngày hè tươi sáng, sang năm sẽ lên lớp ba, hí hửng định đem niềm vui đó dâng tặng bŕ, nhưng đă châng hẩng vì không có dịp.

Bước vào nhà, tôi nhận ra bà tôi nét mặt buồn bã đang ngồi cạnh một phụ nữ trẻ trên tay bồng một đứa trẻ mới đẻ cňn đỏ hỏn. Người phụ nữ xanh xao, tóc xőa, mắt ậng nước, thấy tôi vào liền ngẩng lên. Tình ruột thịt là cái gì đó rất tự nhiên. Qua ánh mắt giao hòa rung động, tôi nhận ra ngay mối quan hệ máu mủ giữa người nọ và tôi. Đồng thời, tôi thấy gai gai người vì cảm thấy đã xảy ra điều gì đó như một hiểm họa bất thường. Tôi chợt nhớ tới, trong một linh ứng quái dị, lời hăm dọa có tính chất dự báo điềm gở của lăo Hứng. Tôi cũng nhớ tới cái giọng bồn chồn run rẩy của bà tôi lúc khấn ông tôi ở nghĩa trang Yên Kỳ. Bà tôi cứ phấp phỏng thế nào đó cho số phận

của cô Quỳnh và chú Dũng tôi. Giữa cuộc đời còn nhiều sự điên đảo, bất trắc này, những kẻ non người trẻ dạ, làm thế nào để khỏi có những bước lỡ làng !

- Cô Quỳnh đấy, chŕo cô đi cháu Bŕ tôi nhìn tôi và bằng luồng mắt buồn rầu đưa tôi đến với người cô ruột thịt, từ ngŕy hiểu biết, tôi chưa hề gặp mặt.

Người phụ nữ gầy mòn héo hắt, cổ nổi xương quai xanh, nhìn tôi giọng nghèn nghẹn :

- Cháu Duy đấy ŕ.

Tôi lí nhí chào cô, rồi cất cặp sách. Không khí u uất khác thường của cuộc gặp gỡ khiến tôi bối rối. Người thân gặp nhau mà không tay bắt mặt mừng. Không một cử chỉ vuốt ve âu yếm. Và hai người lớn bị hút vào câu chuyện bi đát gì đó không muốn cho tôi biết, không cần cho tôi biết, vì tôi còn bé quá, nhưng vẫn cứ lúng túng, ngượng

ngập với nhau, và với cả tôi thế nào ấy.

Cho tới lúc đứa bé trong tay cô Quỳnh thức giấc, ọ ẹ khóc, rồi thét giật lên, hai người mới thôi chuyện trò. Cô tôi ẵm đứa bé đứng dậy, vừa vỗ mông nó, vừa vạch áo cho nó bú. Nhưng, cô bé oằn người, nhả vú ra. Cô tôi bế thẳng nó lęn, nhưng nó ré lên còn to hơn và hai cái chân tí xíu của nó cứ đạp lięn tục vào ngực mẹ.

Bà tôi vỗ vỗ hai bàn tay vào nhau, rồi chìa tay đón đứa bé :

- Thôi thôi... bà xin, bà xin... ại, làm gì mà cô mình to tiếng thế ! Thôi, bà xin. › kìa, bà xin lỗi cô mình rồi cơ mà. à, thì ra con mẹ Quỳnh nó không biết quấn tã cho cô mình. Nào, đưa cho em cái tã khác đây, anh Duy. Thôi, bà xin cháu bà. Cháu à, nhà mình đây mà. Có phải nhà người lạ đâu mà sợ. Anh Duy ơi, lại đây với em nào !

Tôi bước lại cạnh đứa bé. Bŕ tôi đưa mu tay gạt nước mắt còn in vệt

trên đôi má gầy nhăn nheo. Cô tôi vắt nước mũi, gŕi tóc mai, búi lại tóc. Đứa bé nấc nấc mấy tiếng rồi ập mặt vŕo ngực bà tôi. Tựa như đang trôi nổi, bơ vơ giữa muôn điều kinh hăi, một con thuyền nhỏ cô đơn đă đậu lại một bến bờ yęn ả, an toàn, em nhỏ thu hai tay lại, mắt gà gà ngủ.

Bà tôi quay lại cô tôi, khe khẽ :

- Thôi, bao nhiêu gánh nặng mẹ chịu hết cho con. Đi tắm giặt đi, con. Duy, nhóm bếp, đặt nồi, nấu cơm đi, cháu.

Nói đoạn bŕ đứng lęn, đi đi lại lại trong căn buồng, đôi tay rung nhč nhẹ đứa nhỏ, vŕ cất tiếng hát ru trầm trầm :

Cái ngủ mày ngủ cho lâu,

Mẹ mày đi cấy đồng sâu chưa về. Bắt được con giếc con trę, Cầm cổ lôi về, nấu nướng cho cái ngủ

ă

n...

Chao ôi, chỉ từng ấy lời nói và cử

chỉ của bà tôi mà cảnh huống đã

chuyển đổi hoŕn toàn. Một khúc đoạn mới đă xuất hiện. Cô tôi như được giải tỏa. Nhưng, ngồi trong bếp, chụm củi nấu cơm cạnh tôi, thỉnh thoảng cô tôi lại gục mặt xuống gối, sụt sịt khóc.

Chặng đường tiếp sau lại thęm biết bao gian truân do sự có mặt đứa nhỏ nŕy ? Tôi không thể biết. Nhưng suốt đời tôi, tôi chẳng bao giờ có thể quęn giây phút đó. Sau nŕy, lớn khôn, hiểu rõ sâu sắc ý nghĩa của hành động và sự kiện, tôi càng rưng rưng mỗi khi nhớ đến cái cảnh bà tôi chìa đôi bŕn tay đón đứa nhỏ với sự tự nguyện đón nhận cái gánh nặng trách nhiệm lŕ cứu vớt đứa nhỏ vŕ mẹ nó đang ở trong těnh trạng vô cùng bi thảm ; tiếng ru não lòng của bà lúc ấy in một vệt xám nhờ thăm thẳm trong ký ức tôi.

*

* *

Cô tôi đă lầm lỡ. Biết được lầm lỡ thě đă muộn.

May thay, muộn nhưng chưa đến mức vô vọng. Vě ở những giây phút nguy biến nhất, cô tôi đă có bà tôi. Bà nội tôi. ại, bà nội yêu quý của cháu ! Bà nội đã gánh chịu tất cả nỗi khổ của đời người dằng dặc, đă chia sẻ với ông tôi nỗi oan khuất đớn đau, đă chống chọi với mọi gian hiểm, bây giờ trên lưng bà lại chất thêm những lỗi lầm của con cái mình.

Cô tôi chỉ ở với bà tôi có hai ngày. Hôm trở về nông trường, cô ôm tôi, dụi má vào ngực tôi, không nói được câu nào. Nhưng, khi chào bà tôi, cô bật lên tiếng khóc và rụi xuống chân bà tôi : - Mẹ ơi, mẹ sinh ra con lần thứ hai, bao giờ con mới đền ơn được mẹ, mẹ

ơi !

Bà tôi tay ôm cháu gái, tay đỡ cô tôi dậy, dịu dàng mà nghẹn ắng :

- Thôi, con đi. Con còn trẻ, đừng lo. Cố mà theo kịp chị em, con à.

Cô tôi đi. Lạ sao, lúc ấy trời nhả mưa, y như hôm mẹ tôi đi.

*

* *

Nghe thấy tiếng trẻ khóc cô giáo Quyên ngó sang :

- Con ai thế, bà ?

Không thấy bà tôi đáp, cô giáo bước qua sân vào nhà tôi. Đứa bé

đ

ang oằn oại trên tay bà tôi.

- Bà ơi...

Cô Quyên khe khẽ. Bà tôi quay lại,

ngàn ngạt :

- Cô giáo đấy ŕ. Con cái Quỳnh đấy, cô ạ. Khổ, nó lŕ cái sự chưa thăm ván đă bán thuyền, giờ mới dang dở thế này đây.

Đứa bé đạp tung cái tă quấn bụng. Bà tôi vội đặt nó xuống giường : - Thôi, bà xin, bà xin. Khổ, con thì mẹ, cá thì nước. Cực chẳng đã, nhưng thế này thì khổ quá, cháu ơi.

Cô Quyên ngồi, mặt băn khoăn lo nghĩ. Bà bế đứa bé dậy. Tay bà nâng cái đầu nó cứ ật ngửa ra gào. Bà cất tiếng ru để át tiếng nó gào. Nhưng rõ ràng là nó chưa quen hơi bén tiếng bà. Bà mếu máo :

- Khổ quá cháu ơi. Khóc mãi thế thì còn gì là sức nữa, hả cháu !

Cô Quyên đứng dậy, sốt sắng :

- Bà đưa con đỡ một lúc. Con cho cháu bú.

Đứa bé rúc vŕo ngực cô Quyên, nấc tủi thân. Mắt bà giàn giụa :

- Nhớ hơi mẹ đây mŕ !

- Cháu tên là gì, hả bà ?

- Nào đã có tên gì đâu.

- Thế thì phải làm giấy khai sinh cho cháu, rồi xin phiếu sữa, lương thực, thực phẩm, bà ạ.

- Tôi rối ruột rối gan quá.

- Để con lŕm cho. Con sẽ nói với ông Luông chủ tịch. Bà đặt tên cho cháu đi.

Bà quay đi, lấy khăn vắt nước mũi. Đứa bé lục xục một lúc lại nhả vú cô Quyên, mếu xệch. Cô Quyên đã cai sữa cho thằng Lễ từ lâu rồi.

- Anh Duy chạy sang nhà cô lấy chai nước đường có cái vú cao su cô

để

ở cửa sổ ấy đi !

Tôi như vụt lớn dậy. Cái vú cao su

và dòng nước đường dỗ được em bé chừng năm phút. Rồi em lại khóc, khóc thật dŕi, lặng đi đến mấy giây. Tôi vỗ tay bộp bộp : - Em ơi, em ơi, anh đây ! Nhŕ mình đây mà !

Em vẫn ngằn ngặt. Cô Quyên bế em lên, xoa lưng em, yên được một lúc em lại giãy đạp.

- Cháu làm sao thế, cháu ơi ?

Giọng bà đầm nước mắt. Hay là em đau bụng ? Bà đón em, ấp bụng em vào ngực bà. Em rên ừ ừ... thảm thương quá.

Bà sụt sịt :

- Bà thương, bà xin lỗi em. Em giật mình, em sợ mà bà không biết. Chém cha vía thằng nào con nào làm cháu bà sợ nhé !

Cô Quyên đứng, hai mắt nhoèn nước. Bà quay đi :

- Nghỉ hè rồi, bao giờ cô đi phép vào đón chú ấy ?

- Cháu còn đang phân vân quá.

- Thôi, đi đi cho chú ấy khỏi mong. Em bé nấc một tiếng. Bŕ vội vỗ nhè nhẹ mông em, nựng em. Em ư ư... mệt nhọc.

Buồng trong có tiếng cựa động. Hai tiếng ngáp tiếp theo nhau. Tiếng đŕn bà chua loét :

- Mới sáng ra đă ầm ĩ cả nhà !

Giọng đŕn ông ồm ồm :

- Ngày quần quật công việc, có được mấy tiếng nghỉ ngơi cũng không được yęn. Đưa nó đi đâu thě đi. Điếc đít !

Đó lŕ tiếng nói của lão Hứng và người phụ nữ mặt cú. Bà tôi nghển vào :

- Nó là cái sự bất đắc dĩ. Các bác thông cảm cho bà cháu tôi.

- Thông cảm cái cục c. ấy !

- Đúng lŕ cái dòng giống đốn mạt ! Đục từ đầu sông đục xuống !

Cô Quyên nhìn ra cửa thấy cái Vàng Anh và cái Vành Khuyên, liền chạy ra : - Có gì đâu, em bé nó đói nó khóc đấy mŕ, đi chơi đi, các cháu.

Bà tôi bảo tôi đốt tờ giấy rồi đưa bà. Bà vung vẩy tờ giấy cháy quanh nhà : "Đốt vía đốt vang đứa nŕo định

á

m cháu tao nhá !".

Cái Vàng Anh trâng tráo :

- Đất nhŕ nước, tôi đứng đây, ai

cấm được ?

Cái Vành Khuyên nhoen nhoẻn : - Rõ là ngửa tay xin việc quen thói chưa !

Cô Quyên quay vào nhà, bực dọc :

- Người hay quỷ mà ác thế !

Con Jăng nhŕ Hứng bỗng gâu một tiếng. Đă yên yên, em tôi lại giật thót mình, ré lên như tiếng vải xé. Hứng gào :

- Câm mẹ mồm mày đi !

Tôi quát :

- Ai bảo con chó nhà ông nó sủa !

- A, thằng lỏi gớm nhỉ !

- Bác Hứng ơi, - cô Quyên cố dịu giọng. - Cháu nó phải lúc giở giời.

- Đẻ cho lắm vŕo !

- Hí hí hí...

Tiếng người đŕn bà mặt cú cười kéo theo cả tiếng cười của hai chị em con Vàng Anh. Tôi vớ ngay cái cán chổi, đập bộp vào tấm vách ngăn và lao ra cửa, sừng sộ :

- Cút đi ! Không được lŕm em tao sợ !

Bà bế nằm em, giọng bà nhức nhối :

- Bà xin, bà xin... Em đau ở đâu, đứa nŕo nó nạt nộ, nó định bắt em, em bảo bŕ nào.

Đă đến những giây phút cůng cực.

Đă đến těnh thế không thể chịu nổi.